บทที่ 3: Potential form (ความสามารถ ～られる/～れる)
3.1 การผันรูป potential form
รูป potential ใช้บอกความสามารถหรือความเป็นไปได้ กลุ่ม 1 (u-verb) ให้เปลี่ยนเสียงลงท้าย う ให้เป็นเสียง え แล้วเติม る (เช่น かく→かける) กลุ่ม 2 (ru-verb) ให้ตัด る แล้วเติม られる (เช่น たべる→たべられる) ส่วนกลุ่ม 3 (ไม่ปกติ) มีรูปเฉพาะคือ する→できる และ 来る/くる→来られる/こられる
| กลุ่มกริยา | Dictionary form | Potential form | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| กลุ่ม 1 | かく (เขียน) | かける | เขียนได้ |
| กลุ่ม 1 | のむ (ดื่ม) | のめる | ดื่มได้ |
| กลุ่ม 1 | はなす (พูด) | はなせる | พูดได้ |
| กลุ่ม 2 | たべる (กิน) | たべられる | กินได้ |
| กลุ่ม 2 | みる (ดู) | みられる | ดูได้ |
| กลุ่ม 3 (ไม่ปกติ) | する (ทำ) | できる | ทำได้ |
| กลุ่ม 3 (ไม่ปกติ) | くる (มา) | こられる | มาได้ |
3.2 การใช้งาน potential form ในประโยค
รูป potential ทำหน้าที่เหมือนกริยากลุ่ม 2 (ru-verb) จึงผันต่อได้ตามปกติ (ปฏิเสธ: られない, อดีต: られた) และมักเปลี่ยนคำช่วย を เป็น が เพื่อเน้นสิ่งที่ทำได้ เช่น わたしは にほんごが はなせます (ฉันพูดภาษาญี่ปุ่นได้) หรือ かんじが かけますか (เขียนคันจิได้ไหม)
| โครงสร้าง | ตัวอย่าง | ความหมาย |
|---|---|---|
| N が + Potential | わたしは さかなが りょうりできます。(ฉันทำอาหารปลาได้) | ทำอาหารปลาได้ |
| Potential-ない (ปฏิเสธ) | からい ものが たべられません。(กินของเผ็ดไม่ได้) | ทำไม่ได้/ไม่สามารถทำได้ |
| Potential-た (อดีต) | きのう やっと じかんが あって、しゅくだいが できました。(เมื่อวานมีเวลาพอดี เลยทำการบ้านได้สำเร็จ) | ทำได้แล้ว (อดีต) |